***Tapwater wordt voortdurend aangevoerd en ververst. Het water in een cv-installatie circuleert in een apart, gesloten circuit.***

Of je een cv-installatie met onthard water kunt vullen, hangt af van de voorschriften van de fabrikant. Sommige fabrikanten staan waterontharding bij bepaalde toestellen niet toe, terwijl bij andere systemen behandeling van hard vulwater juist nodig kan zijn. Controleer daarom altijd de eisen voor het vul- en bijvulwater van jouw specifieke cv-ketel of verwarmingssysteem.

Daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen het tapwater dat dagelijks door je woning stroomt en het water dat in het gesloten cv-circuit circuleert.

Waterontharder en cv-ketel: om welk water gaat het?

Bij een combiketel komen twee verschillende watersystemen samen.

Tapwater is het drinkwater dat je gebruikt voor bijvoorbeeld de douche, keuken en wastafel. Dit water wordt voortdurend opnieuw aangevoerd vanuit de waterleiding. Heb je een waterontharder op de hoofdwaterleiding, dan stroomt het tapwater daar eerst doorheen.

Het cv-water werkt anders. Dit water circuleert in een gesloten systeem door de cv-ketel, radiatoren en/of vloerverwarming. Het systeem wordt bij de installatie gevuld en daarna alleen bijgevuld wanneer dat nodig is.

Eenmaal in het CV-systeem kan de samenstelling van het water veranderen door de wisselwerking met de verschillende materialen in de installatie. Drinkwater dat geschikt is voor consumptie is daardoor niet automatisch optimaal als CV-water. Ook Wasco wijst hierop in een technisch artikel over waterkwaliteit in verwarmingsinstallaties. Wasco: CV-water is geen kraanwater – verkalking en corrosie voorkomen

Een waterontharder op de hoofdwaterleiding betekent dus niet dat er voortdurend onthard water door het cv-circuit stroomt. De samenstelling van het water wordt vooral relevant wanneer je de cv-installatie vult of bijvult.

Waarom stellen fabrikanten eisen aan cv-water?

De kwaliteit van CV-water wordt niet alleen bepaald door de oorspronkelijke kwaliteit van het vulwater. Ook de verschillende materialen in de installatie, zuurstoftoetreding en veranderingen die in het gesloten systeem optreden spelen een rol.

Remeha wijst er bijvoorbeeld op dat vervuild systeemwater of een afwijkende pH tot storingen en defecten kan leiden en dat de waterkwaliteit daarom mede bepalend is voor de levensduur van een cv-installatie.

Wasco beschrijft dat moderne verwarmingsinstallaties verschillende metalen kunnen bevatten, zoals aluminium, koper, RVS en staal. Onder ongunstige omstandigheden kunnen afzettingen en corrosie ontstaan, met storingen of lekkage als mogelijk gevolg.

Zichtbare corrosie aan koperen gedeelte van warmtewisselaar in CV-ketel — ***Links vooraanzicht combiketel en rechts uitsnede met zichtbare corrosie in koperen uiteinde van warmtewisselaar***

Het is daarom te eenvoudig om te stellen dat zacht water altijd beter is voor een verwarmingssysteem. Maar het omgekeerde — dat onthard water altijd slecht is voor een cv-installatie — klopt evenmin.

Mag onthard water in een cv-installatie?

Daar bestaat geen universele regel voor.

De technische documentatie van fabrikanten laat juist zien dat voorschriften per toestel en verwarmingssysteem kunnen verschillen.

Nefit Bosch: waterontharding niet toegestaan bij de genoemde HR-toestellen

Nefit Bosch behandelt op zijn professionele website letterlijk de vraag of een HR-toestel met onthard water mag worden gevuld.

Het bedrijf geeft daarbij aan dat bij de betreffende HR-toestellen geen waterbehandeling mag worden toegepast, waaronder waterontharding.

Heb je zo'n toestel, dan kun je dus niet zonder meer aannemen dat water achter een traditionele waterontharder geschikt is om het cv-circuit mee te vullen.

Bekijk de toelichting van Nefit Bosch

Vaillant: bij hard water kan ontharding juist worden voorgeschreven

Technische documentatie van Vaillant laat zien waarom de regel niet kan worden omgedraaid naar ‘onthard water mag nooit’.

Voor verschillende Vaillant verwarmingssystemen wordt juist voorgeschreven om het cv-water bij een waterhardheid vanaf 3,0 mmol/l — 16,8 °dH — te ontharden volgens VDI 2035. Dat staat zowel in oudere als actuele technische documentatie.

In die situaties kan behandeling van hard vulwater dus juist onderdeel zijn van de fabrikantvoorschriften.

Bekijk een actuele Vaillant -handleiding

Remeha: kijk naar de totale waterkwaliteit

Ook Remeha benadrukt dat de kwaliteit van het systeemwater belangrijk is. Het bedrijf noemt onder meer zuurgraad, hardheid en vervuiling als parameters die van invloed kunnen zijn op een verwarmingssysteem.

Remeha schrijft bovendien dat de garantievoorwaarden voorschriften voor waterkwaliteit bevatten en adviseert om de kwaliteit van het systeemwater te controleren.

De voorbeelden van deze fabrikanten laten daarmee vooral één ding zien: niet het woord ‘onthard’ bepaalt op zichzelf of water geschikt is. Het vulwater moet voldoen aan de eisen die gelden voor het specifieke toestel en verwarmingssysteem.

Fabrikantvoorschriften kunnen verschillen

Fabrikant	Voorbeeld uit fabrikantdocumentatie	Wat betekent dit?
Nefit Bosch	Waterontharding bij de genoemde HR-toestellen niet toegestaan	Gebruik niet automatisch onthard water als vulwater
Vaillant	Bij verschillende toestellen ontharden vanaf 3,0 mmol/l (16,8 °dH) volgens VDI 2035	Ontharding kan juist worden voorgeschreven
Remeha	Waterkwaliteit en onder meer pH, hardheid en vervuiling zijn van belang	Kijk naar de eisen van toestel en installatie

Dit zijn voorbeelden uit fabrikantdocumentatie en geen algemene regels per merk. Voorschriften kunnen per toestel, uitvoering en documentversie verschillen. Controleer daarom altijd de documentatie van jouw specifieke installatie.

Heb je een waterontharder? Controleer dit vóór het bijvullen

Heb je thuis een traditionele waterontharder, controleer dan eerst de voorschriften voordat je de cv-installatie bijvult.

Kijk naar het merk en typenummer van de cv-ketel of warmtepomp en zoek in de installatiehandleiding naar de eisen voor het vul- en bijvulwater. Let daarbij niet alleen op waterhardheid, maar ook op eventuele andere waterkwaliteitseisen.

Staat er dat het toestel niet met onthard water mag worden gevuld, dan kan het bijvoorbeeld nodig zijn om de waterontharder tijdens het bijvullen te omzeilen. Schrijft de fabrikant juist een bepaalde behandeling van het vulwater voor, volg dan die instructie.

Twijfel je? Laat de installateur bepalen welk water voor jouw specifieke installatie geschikt is.

Ook het voortdurend toevoegen van vers water aan een gesloten cv-systeem is overigens niet wenselijk. Remeha waarschuwt bijvoorbeeld dat veelvuldig bijvullen met vers water ernstige roestvorming kan veroorzaken.

Hoe zit dit bij HappyDrops?

HappyDrops werkt anders dan een traditionele waterontharder op basis van ionenwisseling.

Bij ionenwisseling worden calcium- en magnesiumionen geheel of gedeeltelijk uitgewisseld, waardoor de gemeten waterhardheid daalt. HappyDrops verwijdert calcium en magnesium niet. De waterhardheid blijft daardoor gelijk.

Dat verschil is relevant wanneer fabrikantvoorschriften specifiek betrekking hebben op ontharding of waterhardheid. Maar het betekent niet dat de eisen van de fabrikant kunnen worden genegeerd.

Ook bij een woning met HappyDrops blijven de voorschriften voor het vullen en bijvullen van het gesloten cv-circuit leidend.

Heb je naast een cv-ketel een warmtepomp of warmtepompboiler? Lees dan ook ons artikel over waterontharders en warmtepompen.

Veelgestelde vragen

Niet per definitie. Of onthard water geschikt is voor een cv-installatie hangt af van de eisen van de fabrikant en het betreffende toestel. Sommige fabrikanten staan waterontharding bij bepaalde toestellen niet toe, terwijl bij andere installaties behandeling van hard vulwater juist wordt voorgeschreven. Bron: Nefit-Bosch
Ja, maar controleer eerst welk vulwater de fabrikant van jouw cv-ketel voorschrijft. Bij sommige installaties kan onbehandeld leidingwater nodig zijn, terwijl bij andere systemen behandeling of ontharding van hard water juist wordt voorgeschreven.
Niet automatisch. Een bypass zorgt ervoor dat het vulwater niet door de waterontharder stroomt. Of dat nodig is, hangt af van de voorschriften van jouw cv-ketel of verwarmingssysteem. Controleer daarom eerst de installatiehandleiding of vraag het aan je installateur.
HappyDrops verwijdert calcium en magnesium niet en verlaagt de waterhardheid niet zoals een traditionele ionenwisselaar. Toch blijven ook bij HappyDrops de voorschriften van de fabrikant van de cv-ketel of verwarmingsinstallatie leidend voor het vul- en bijvulwater.

Conclusie: volg de voorschriften van jouw cv-installatie

Een cv-installatie vullen met onthard water is niet per definitie goed of fout.

Sommige fabrikanten staan waterontharding bij bepaalde toestellen niet toe, terwijl bij andere systemen behandeling of ontharding van hard vulwater juist wordt voorgeschreven.

Controleer daarom altijd de voorschriften voor het vul- en bijvulwater van jouw specifieke cv-ketel of verwarmingssysteem. Heb je een waterontharder en twijfel je welk water je moet gebruiken, laat dit dan door de installateur beoordelen aan de hand van de fabrikantvoorschriften.