Wanneer spreek je van zacht water?
Wat is zacht water?
Minder calcium en magnesium betekent een lagere waterhardheid.
Zacht water is water met relatief weinig calcium en magnesium. Deze mineralen bepalen samen voor een belangrijk deel de waterhardheid: hoe lager de concentratie calcium en magnesium, hoe zachter het water.
In Nederland wordt waterhardheid vaak uitgedrukt in Duitse graden hardheid (°dH). Er bestaat geen universele wettelijke schaal die exact bepaalt wanneer water ‘zacht’, ‘gemiddeld’ of ‘hard’ heet. De gebruikte categorieën kunnen daarom per bron of drinkwaterbedrijf enigszins verschillen.
Zacht water bevat minder van de mineralen die kalkaanslag kunnen vormen. Dat betekent echter niet automatisch dat zacht water volledig kalkvrij is of dat er nooit meer zichtbare mineraalafzetting kan ontstaan.
Wat bepaalt of water hard of zacht is?
Water neemt tijdens zijn natuurlijke kringloop mineralen op uit de bodem. Vooral calcium- en magnesiumionen bepalen de totale waterhardheid.
Hoeveel daarvan in het drinkwater terechtkomt, hangt onder andere af van de bodem en de bron waaruit het water wordt gewonnen. Daarom kan de natuurlijke waterhardheid per gebied verschillen.
Daarnaast kunnen drinkwaterbedrijven tijdens de zuivering de watersamenstelling beïnvloeden. Water dat van nature relatief hard is, kan bijvoorbeeld centraal gedeeltelijk worden onthard.
Lees waarom drinkwaterbedrijven het water niet volledig zacht maken →
Wanneer is water zacht of hard?
Waterhardheid wordt in Nederland vaak weergegeven in °dH: Duitse graden hardheid. Hoe hoger het aantal °dH, hoe harder het water.
Termen als ‘zeer zacht’, ‘zacht’, ‘gemiddeld’ en ‘hard’ maken die getallen begrijpelijker. De precieze grenzen tussen deze categorieën zijn echter niet overal hetzelfde. Verschillende drinkwaterbedrijven en andere bronnen kunnen iets andere indelingen gebruiken.
Daarom is het beter om de gemeten hardheid in °dH als uitgangspunt te nemen dan alleen naar de benaming ‘zacht’ of ‘hard’ te kijken.
Waterhardheid loopt van zeer zacht naar hard water. De exacte grenzen tussen de gebruikte categorieën kunnen per bron verschillen.
Wat is het verschil tussen hard en zacht water?
Het belangrijkste verschil is de hoeveelheid calcium en magnesium in het water.
| Zacht water | Hard water | |
|---|---|---|
| Calcium en magnesium | Relatief weinig | Relatief veel |
| Waterhardheid | Lager | Hoger |
| Kans op kalkaanslag bij verwarming en verdamping | Kleiner | Groter |
| Hardheid uitgedrukt in °dH | Lagere waarde | Hogere waarde |
Bij hard water kunnen calciumverbindingen gemakkelijker afzettingen vormen, bijvoorbeeld wanneer water wordt verwarmd of verdampt. Je merkt dat onder andere aan kalkaanslag op douchewanden, kranen, verwarmingselementen en andere oppervlakken die regelmatig met water in aanraking komen.
Bij zachter water is de hoeveelheid calcium en magnesium lager en is er daardoor minder potentieel voor kalkafzetting.
Is zacht water hetzelfde als kalkvrij water?
Nee. ‘Zacht water’ en ‘kalkvrij water’ worden in het dagelijks taalgebruik soms door elkaar gebruikt, maar betekenen niet precies hetzelfde.
Zacht water heeft een lage waterhardheid. Er kunnen dus nog steeds calcium en magnesium in aanwezig zijn. Zelfs zacht drinkwater kan daardoor onder bepaalde omstandigheden nog mineraalafzetting achterlaten.
Ook de term ‘kalk in het water’ kan verwarrend zijn. In drinkwater zitten geen stukjes kalk. Het gaat om opgeloste mineralen, vooral calcium- en magnesiumionen. Onder bepaalde omstandigheden kunnen daaruit verbindingen ontstaan die zich als kalkaanslag afzetten.
Hoe maak je hard water zacht?
Om hard water daadwerkelijk zachter te maken, moet de concentratie van de ionen die de waterhardheid veroorzaken worden verlaagd.
Een traditionele waterontharder doet dit meestal door middel van ionenwisseling. Het leidingwater stroomt door een harsbed waarin calcium- en magnesiumionen geheel of gedeeltelijk worden uitgewisseld tegen andere ionen, meestal natrium.
Daardoor neemt de gemeten waterhardheid af en ontstaat onthard water.
Hoe zacht het water na behandeling wordt, hangt onder andere af van de oorspronkelijke waterhardheid en de instelling van de waterontharder.
Lees meer over de verschillende technieken voor waterontharding en kalkbeheersing →
Is onthard water hetzelfde als zacht water?
De begrippen liggen dicht bij elkaar, maar er is een verschil.
Zacht water beschrijft de waterhardheid. Water kan van nature zacht zijn doordat het weinig calcium en magnesium bevat.
Onthard water is water waarvan de hardheid door een behandeling is verlaagd. Een waterontharder kan dus van oorspronkelijk hard water zacht of zachter water maken.
Dat onderscheid is belangrijk: niet al het zachte water is kunstmatig onthard, maar ontharding is wel een manier om zacht water te maken.
Kan water ook te zacht zijn?
‘Te zacht water’ is geen eenvoudige universele grens waarbij water plotseling ongeschikt wordt. De watersamenstelling bestaat uit meer dan alleen de hardheid.
Bij waterbehandeling moet daarom niet uitsluitend worden gekeken naar het zo ver mogelijk verlagen van calcium en magnesium. Ook de chemische stabiliteit van het water is van belang.
Het Nederlandse Drinkwaterbesluit houdt daar rekening mee. Wanneer drinkwaterbedrijven ontharding of ontzouting toepassen, geldt voor de totale hardheid een ondergrens van meer dan 1 mmol/l, ongeveer 5,6 °dH. Dit betekent niet dat natuurlijk drinkwater nooit zachter mag zijn: water uit bepaalde bronnen kan van nature onder deze waarde liggen.
Lees meer over waterhardheid en drinkwaterbedrijven →
Is zacht water beter?
Dat hangt af van wat je onder ‘beter’ verstaat.
Voor het beperken van kalkaanslag heeft een lagere waterhardheid duidelijke praktische voordelen. Minder calcium en magnesium betekent minder potentieel voor kalkafzetting.
Maar drinkwater hoeft niet zo zacht mogelijk te zijn om goed drinkwater te zijn. Calcium en magnesium zijn mineralen die van nature in drinkwater voorkomen. Bovendien moet bij waterbehandeling naar de volledige watersamenstelling worden gekeken.
Daarom zou ik hard water niet simpelweg als ‘slecht’ en zacht water als ‘goed’ omschrijven. Het zijn verschillende watersamenstellingen met verschillende praktische eigenschappen.
Maakt HappyDrops zacht water?
Nee. HappyDrops verlaagt de waterhardheid niet.
Dat is een fundamenteel verschil met een traditionele waterontharder.
Bij HappyDrops blijven calcium en magnesium in het drinkwater aanwezig. Het systeem doseert tijdens het waterverbruik een kleine hoeveelheid fosfaat en is gericht op kalkbeheersing zonder de hardheidsmineralen door ionenwisseling uit het water te halen.
Een hardheidstest vóór en na HappyDrops zal daarom in principe dezelfde waterhardheid aangeven. Dat betekent niet dat het systeem niet werkt: een hardheidstest meet de hoeveelheid calcium en magnesium en niet het effect van HappyDrops op kalkafzetting.
| Traditionele waterontharder | HappyDrops | |
|---|---|---|
| Calcium en magnesium | Geheel of gedeeltelijk uitgewisseld | Blijven aanwezig |
| Waterhardheid | Daalt | Blijft gelijk |
| Maakt zacht water | Ja, afhankelijk van instelling | Nee |
| Primaire werking | Waterontharding | Kalkbeheersing |
| Ionenwisseling | Ja | Nee |
HappyDrops en een traditionele waterontharder uitgebreid vergelijken →
Hoe hard is het water bij mij thuis?
De waterhardheid verschilt per regio en soms per leveringsgebied. Daarom zegt een landelijk gemiddelde weinig over de exacte hardheid van het water dat bij jou uit de kraan komt.
De meest betrouwbare manier om de actuele waterhardheid te controleren is via je eigen drinkwaterbedrijf. Veel drinkwaterbedrijven bieden hiervoor een postcodezoeker of informatie over de waterkwaliteit in jouw leveringsgebied.
Let daarbij vooral op de waarde in °dH of mmol/l. De omschrijving ‘zacht’, ‘gemiddeld’ of ‘hard’ kan per gebruikte indeling enigszins verschillen.
Conclusie: wat is zacht water?
Zacht water bevat relatief weinig calcium en magnesium en heeft daardoor een lage waterhardheid. Hoe lager de concentratie van deze mineralen, hoe lager de gemeten hardheid en hoe kleiner in het algemeen het potentieel voor kalkaanslag.
Water kan van nature zacht zijn of zachter worden gemaakt met een waterontharder. Een traditionele ionenwisselaar verlaagt daarvoor de hoeveelheid calcium en magnesium in het water.
HappyDrops doet iets anders: calcium en magnesium blijven aanwezig en de waterhardheid blijft gelijk. HappyDrops maakt dus geen zacht water, maar is gericht op kalkbeheersing.
Veelgestelde vragen
-
Zacht water is water met relatief weinig calcium- en magnesiumionen. Daardoor heeft het een lagere waterhardheid dan hard water.
-
Daarvoor bestaat geen universele grens die door alle bronnen op dezelfde manier wordt gebruikt. Kijk daarom vooral naar de gemeten waterhardheid in °dH of mmol/l. De categorieën ‘zeer zacht’, ‘zacht’, ‘gemiddeld’ en ‘hard’ kunnen per indeling enigszins verschillen.
-
Hard water bevat relatief veel calcium en magnesium en heeft daardoor een hogere waterhardheid. Zacht water bevat minder van deze mineralen en heeft een lagere waterhardheid.
-
Niet altijd. Water kan van nature zacht zijn. Onthard water is water waarvan de oorspronkelijke hardheid door een behandeling is verlaagd.
-
Niet noodzakelijk. Ook zacht water kan nog calcium en magnesium bevatten. Een lage waterhardheid betekent dus niet automatisch dat het water volledig vrij is van mineralen die aan kalkafzetting kunnen bijdragen.
-
Dat kan bijvoorbeeld met een traditionele waterontharder op basis van ionenwisseling. Daarbij worden calcium en magnesium geheel of gedeeltelijk uit het water uitgewisseld, waardoor de waterhardheid daalt.
-
Niet per definitie. Voor kalkaanslag is een lagere waterhardheid gunstig, maar de kwaliteit en stabiliteit van drinkwater worden door meer factoren bepaald dan alleen de hardheid.
-
Nee. HappyDrops verwijdert calcium en magnesium niet en verlaagt de gemeten waterhardheid niet. Het systeem is gericht op kalkbeheersing terwijl de hardheidsmineralen in het water aanwezig blijven.
Bekijk ook
