Waarom maken drinkwaterbedrijven het water niet volledig zacht?
Drinkwaterbedrijven hoeven kraanwater niet zo zacht mogelijk te maken. Hun belangrijkste taak is het leveren van veilig, betrouwbaar en chemisch stabiel drinkwater.
De waterhardheid die bij jou uit de kraan komt, wordt onder andere bepaald door de natuurlijke waterbron en de zuivering die het drinkwaterbedrijf toepast. Daarom verschilt de hardheid per regio.
Sommige drinkwaterbedrijven ontharden het water centraal wanneer de natuurlijke hardheid hoog is. Maar volledig ontharden is niet het doel.
Wat bepaalt de hardheid van drinkwater?
Waterhardheid wordt vooral bepaald door de hoeveelheid calcium en magnesium in het water. Deze mineralen komen van nature voor in de bodem en kunnen daardoor in grondwater terechtkomen.
Hoe meer calcium en magnesium het water bevat, hoe hoger de waterhardheid.
Omdat de bodem en de gebruikte drinkwaterbronnen per gebied verschillen, verschilt ook de samenstelling van het kraanwater. Vitens legt bijvoorbeeld uit dat de hardheid per productiegebied kan variëren door verschillen in bodemopbouw en grondwaterstroming.
Wil je weten hoe hard het water bij jou thuis is? Kijk dan bij het drinkwaterbedrijf dat in jouw woonplaats water levert. Veel drinkwaterbedrijven bieden hiervoor een postcodecheck of waterkwaliteitsrapport aan.
Wat bepaalt de hardheid van drinkwater?
Waterhardheid wordt vooral bepaald door de hoeveelheid calcium en magnesium in het water. Deze mineralen komen van nature voor in de bodem en kunnen daardoor in grondwater terechtkomen.
Omdat de bodem en de gebruikte drinkwaterbronnen per gebied verschillen, verschilt ook de samenstelling en hardheid van het kraanwater.
Hoe ontstaat hard of zacht water?
Drinkwaterbedrijf WMD legt in onderstaande video uit waar de hardheid van drinkwater vandaan komt en waarom die per gebied kan verschillen.
WMD Drinkwater legt uit hoe calcium en magnesium in het water terechtkomen en wat dit betekent voor de waterhardheid.
Maken drinkwaterbedrijven hard water al zachter?
Ja, dat gebeurt op verschillende plaatsen in Nederland.
Wanneer het ruwe water veel calcium en magnesium bevat, kunnen drinkwaterbedrijven het water tijdens de zuivering gedeeltelijk ontharden. Vitens geeft bijvoorbeeld aan dat hard drinkwater nog maar in enkele gebieden voorkomt, omdat waterbedrijven water op veel plaatsen centraal ontharden als de natuurlijke hardheid hoog is.
Daarmee wordt de kans op sterke kalkafzetting verminderd voordat het water überhaupt jouw woning bereikt.
Dat betekent echter niet dat alle calcium en magnesium uit het water worden verwijderd.
Wat zegt het Drinkwaterbesluit over waterhardheid?
Voor drinkwater dat door een drinkwaterbedrijf wordt onthard of ontzout, geldt een wettelijke ondergrens voor de totale hardheid.
Deze bedraagt meer dan 1 mmol calcium en magnesium per liter. Dat komt overeen met ongeveer 5,6 °dH.
Belangrijk is de nuance: dit betekent niet dat al het Nederlandse drinkwater altijd minimaal 5,6 °dH moet zijn.
Water dat van nature zachter is, kan een lagere hardheid hebben. Vitens noemt bijvoorbeeld locaties op de Veluwe waar het water van nature onder 5,6 °dH ligt. Dat is toegestaan. De grens is relevant wanneer tijdens de drinkwaterproductie actief wordt onthard.
Daarom is de oude gedachte dat drinkwater in Nederland wettelijk altijd tussen 5,6 en 14 °dH moet liggen niet juist.
Waarom wordt drinkwater niet volledig onthard?
Omdat het doel van een drinkwaterbedrijf anders is dan het doel van een waterontharder bij iemand thuis.
Een drinkwaterbedrijf moet water produceren dat geschikt is om veilig te drinken en betrouwbaar door het leidingnet kan worden vervoerd. Volledige verwijdering van calcium en magnesium is daarvoor niet nodig.
Bovendien kijkt een drinkwaterbedrijf niet alleen naar waterhardheid. Ook eigenschappen zoals de zuurgraad, het bufferend vermogen en de chemische stabiliteit van het water zijn belangrijk.
Waterhardheid is dus één onderdeel van de totale watersamenstelling.
Het uitgangspunt is niet: Hoe krijgen we het water zo zacht mogelijk?
maar eerder: Welke behandeling is nodig om betrouwbaar drinkwater met een goede en stabiele samenstelling te leveren?
Waarom verschilt de waterhardheid per regio?
De waterhardheid in Nederland is niet overal hetzelfde. Dat komt onder andere doordat drinkwater uit verschillende bronnen wordt gewonnen. De hoeveelheid calcium en magnesium in het oorspronkelijke water verschilt per gebied.
Daarnaast kan een drinkwaterbedrijf het water tijdens de zuivering gedeeltelijk ontharden. De hardheid van het water uit de kraan wordt dus bepaald door zowel de natuurlijke waterbron als de toegepaste waterzuivering.
Is zachter water altijd beter?
Niet automatisch.
Voor huishoudelijk gebruik heeft zachter water duidelijke praktische voordelen. Naarmate water meer kalk kan afzetten, kun je dat bijvoorbeeld merken op sanitair, douchewanden, kranen en verwarmingselementen.
Tegelijkertijd zijn calcium en magnesium normale bestanddelen van drinkwater.
Het doel hoeft daarom niet te zijn om deze mineralen volledig uit het water te verwijderen.
Vitens beschrijft hard water bovendien als niet schadelijk voor de gezondheid. Het belangrijkste praktische nadeel is een grotere kans op kalkafzetting.
Waarom heb je thuis dan toch last van kalkaanslag?
Ook na centrale zuivering blijven calcium en magnesium in het drinkwater aanwezig.
Kalkaanslag ontstaat bovendien niet simpelweg omdat er letterlijk “kalk” door de leiding stroomt. Calcium kan samen met andere bestanddelen in het water calciumcarbonaat vormen. Vooral bij verwarming en verdamping kan dit zichtbaar worden als kalkaanslag.
Daarom kun je ook bij relatief zacht kraanwater nog witte aanslag of minerale resten tegenkomen.
Hoeveel kalk daadwerkelijk kan afzetten, wordt niet uitsluitend bepaald door de waterhardheid. De volledige watersamenstelling en omstandigheden zoals temperatuur spelen eveneens een rol.
Wat kun je doen als je minder last wilt hebben van kalkaanslag?
Wie thuis minder last wil hebben van kalkaanslag, kan het water aanvullend behandelen.
Daarvoor bestaan verschillende technieken.
Een traditionele waterontharder op basis van ionenwisseling verlaagt daadwerkelijk de waterhardheid door calcium en magnesium geheel of gedeeltelijk uit te wisselen.
HappyDrops werkt anders. Calcium en magnesium blijven aanwezig en de gemeten waterhardheid verandert niet. Een kleine hoeveelheid fosfaat wordt aan het water gedoseerd met als doel de vorming en afzetting van harde kalkaanslag te beïnvloeden.
Het verschil tussen beide technieken leggen we uitgebreider uit in:
HappyDrops versus waterontharder: de uitgebreide vergelijking →
Wil je eerst verschillende systemen naast elkaar bekijken?
Veelgestelde vragen
-
Dat komt vooral doordat drinkwater uit verschillende bronnen wordt gewonnen. De hoeveelheid calcium en magnesium in grond- of oppervlaktewater verschilt per gebied. Daarnaast kan het drinkwaterbedrijf het water tijdens de zuivering gedeeltelijk ontharden.
-
Wanneer een drinkwaterbedrijf het water actief onthardt of ontzout, geldt voor de totale hardheid een ondergrens van meer dan 1 mmol/l, ongeveer 5,6 °dH. Water dat van nature zachter is, kan een lagere hardheid hebben. Bron: Vitens
-
Omdat volledige ontharding niet nodig is om goed drinkwater te produceren. Drinkwaterbedrijven kijken naar de totale waterkwaliteit en chemische stabiliteit, niet alleen naar het voorkomen van kalkaanslag in de woning.
-
Nee. Calcium en magnesium komen van nature in drinkwater voor. Hard water kan wel meer kalkaanslag veroorzaken in bijvoorbeeld de badkamer en warmwaterapparatuur. Bron: Vitens
-
Ja. Een traditionele ionenwisselaar kan de waterhardheid verder verlagen. Er bestaan daarnaast technieken voor kalkbeheersing waarbij calcium en magnesium in het water blijven, zoals HappyDrops.
Bekijk ook
